Nurmuhammad

@nurmuhammad_boratov

O'zbekiston raqamli ekotizimi va milliy AI korpusi Bugun dunyodagi eng kuchli sun'iy intellekt modellari — GPT, Claude, Gemini — Reddit, Medium, Quora kabi platformalarda to'plangan ulkan matn massivlari asosida o'qitiladi. O'zbek tilining bu massivlardagi ulushi esa juda kichik, borining ham katta qismi tarjima yoki past sifatli matnlar. Natijada eng zamonaviy AI'lar ham o'zbek tilida zaif ishlaydi: xato qiladi, madaniy kontekstni tushunmaydi, ba'zan boshqa tillarga aralashib ketadi. Bu shunchaki texnik kamchilik emas. Agar AI ta'lim, tibbiyot va kundalik hayotning ajralmas qismiga aylansa-yu, u o'zbek tilini tushunmasa — bolalarimiz AI bilan ruscha yoki inglizcha gaplashishga majbur bo'ladi. Bu ona tilining raqamli asrda yashab qolishi haqidagi masala. Ikkinchi muammo — madaniy. Instagram, TikTok kabi global platformalar neytral emas: ularning algoritmlari muayyan qadriyatlarni targ'ib qiladi. Gap dunyodan yopilish haqida emas — gap o'z o'zligini saqlab qolgan holda ochiq bo'lish haqida. Yaponiya va Koreya buni uddaladi. Yaxshi xabar shuki, O'zbekistonda yechim bo'la oladigan ekotizim shakllanmoqda. Publink — maqolalar platformasi, har bir maqola ertangi kun uchun til resursi. Fonus Kids — bolalar uchun video platforma; mahalliy kontent bilan to'ldirilsa, kuchli milliy brendga aylanadi. UzbekHub — community platformasi; bu yerdagi jonli muloqot AI'larni tabiiy o'zbekcha gaplashishga o'rgatish uchun eng qimmatli material. dStream — uzun, chuqur postlar platformasi; bitta o'ylangan post yuzlab qisqa kommentdan qimmatliroq. Bu platformalar raqobatchi emas, bir-birini to'ldiruvchi. Bizning asl raqibimiz — foydalanuvchi vaqtini egallab turgan global gigantlar. Strategiya realistik bo'lishi kerak: noldan GPT qurish emas, balki ochiq modellarni (Llama, Qwen) o'zbek tilidagi sifatli korpus asosida moslashtirish. Bunga milliardlab so'z kerak emas — bir necha yuz million sifatli so'z yetadi, va buni ekotizimimiz 3-5 yilda to'play oladi. Muhim shart: bularning barchasi faqat shaffoflik va foydalanuvchi roziligi asosida qurilishi kerak. Ma'lumotlardan AI o'qitishda foydalanish foydalanish shartlarida ochiq yozilishi, shaxsiy yozishmalar hech qachon korpusga kirmasligi lozim. Ishonch — mahalliy platformalarning asosiy ustunligi. Koreyada Naver o'z platformalarida to'plangan koreyscha korpus asosida HyperCLOVA milliy modelini yaratdi. Avval platforma, keyin korpus, keyin milliy AI — bu isbotlangan yo'l. O'zbekiston raqamli uyg'onish arafasida turibdi. Har bir yozilgan maqola, har bir qurilgan platforma bizni maqsadga yaqinlashtiradi. Kelgusida o'z AI tizimimizni quramiz, o'z raqamli tuzilmamizni barpo etamiz. Eng muhimi — taslim bo'lmaslik. Siz nima deb o'ylaysiz — O'zbekiston o'z milliy AI korpusini qura oladimi? Fikringizni izohlarda qoldiring.

12.06.2026

Uzbekhub'da davom eting

Suhbatlar, guruhlar, stories va reels - hammasi bitta joyda.

Ro'yxatdan o'tish

App Store Google Play